Marrja e një kredie është një përgjegjësi financiare afatgjate, dhe jeta është e paparashikueshme. Ndonjëherë, shpenzime të papritura ose vonesa në pagë mund të shkaktojnë vështirësi në pagesën e këstit mujor me kohë.
Por, çfarë ndodh realisht nëse e kaloni datën e pagesës? A është fundi i botës, apo ka zgjidhje? Le të shohim pasojat dhe hapat që duhet të ndërmerrni.
1. Vonesat e shkurtra (1-10 ditë)
Nëse vonoheni vetëm disa ditë, pasojat zakonisht janë financiare dhe jo ligjore.
- Telefonatat nga Banka: Qysh në ditët e para të vonesës, zyrtarët e kredisë do t’ju kontaktojnë për t’ju rikujtuar. Kjo është standarde.
- Kamata Vonese (Penallti): Për çdo ditë vonese, banka aplikon një “kamatë vonese”. Kjo llogaritet si përqindje mbi shumën e papaguar. Edhe pse fillimisht mund të duket shumë e vogël (centë apo euro), ajo shtohet çdo ditë.
2. Raportimi në Regjistrin e Kredive (CRK)
Kjo është pasoja më serioze afatgjatë. Banka Qendrore e Kosovës menaxhon Regjistrin e Kredive (CRK), ku ruhet historiku i çdo huamarrësi.
- Klasifikimi i Kredisë: Nëse vonesa kalon një prag të caktuar (zakonisht 30, 60, ose 90 ditë), kredia juaj ri-klasifikohet.
- Njollosja e Historikut: Një vonesë e regjistruar në CRK qëndron aty për vite me radhë (zakonisht 5 deri në 7 vite). Kjo do të thotë se në të ardhmen, kur të keni nevojë për një kredi tjetër, kartelë krediti, apo edhe mbitërheqje (overdraft):
- Banka mund t’ju refuzojë kërkesën.
- Ose, do t’ju ofrojë kredi me norma shumë më të larta interesi sepse konsideroheni klient me rrezik të lartë.
3. Rreziku i Bllokimit të Llogarive
Nëse vonesat vazhdojnë dhe nuk keni komunikim me bankën, situata mund të përshkallëzohet ligjërisht.
- Në bazë të kontratës që keni nënshkruar, banka ka të drejtë të iniciojë procedurat përmbarimore.
- Kjo mund të çojë në bllokimin e llogarive tuaja bankare te të gjitha bankat në Kosovë, deri sa të shlyhet borxhi i prapambetur.
4. Ekzekutimi i Kolateralit (Hipoteka)
Për kreditë e mëdha (si ato për shtëpi apo biznes) që janë të siguruara me hipotekë, nëse huamarrësi dështon totalisht në pagesa për një kohë të gjatë (p.sh. mbi 90-180 ditë pa zgjidhje), banka fiton të drejtën ligjore për të shitur pronën e lënë peng për të mbuluar borxhin. Ky është gjithmonë hapi i fundit dhe më i padëshiruari si për klientin ashtu edhe për bankën.
Çfarë të bëni nëse e dini që do të vonoheni?
Sekreti është Komunikimi.
Mos e injoroni telefonatën e bankierit. Nëse e dini që këtë muaj keni vështirësi:
- Shkoni në bankë PARA se të kalojë data.
- Shpjegoni situatën.
- Bankat shpesh ofrojnë Ristrukturim të Kredisë (zgjatje të afatit për të ulur këstin) ose Grace Period (periudhë pa pagesë të principalit) për klientët që tregojnë seriozitet.
Vonesa mund të ndodhë, por mos lejoni që ajo të shkatërrojë historikun tuaj financiar për vitet e ardhshme.
Leave a Reply